Liệu Đất thổ cư có được cấp sổ đỏ hay không? và Đất thổ cư là gì?

Thị trường bất động sản ở nước ta ngày càng biến động và sục sôi do mang đến nhiều lợi ích về khả năng sinh lợi cũng như tính thanh khoản tương đối nhanh. Trong đó đất thổ cư được đánh giá là hạng mục nên cân nhắc. Bạn đang có những thắc mắc về đất thổ cư là gì, có xây nhà được không, đất vườn, đất thổ canh, đất ở tại đô thị có phải là đất thổ cư… Hãy cùng Sealand tìm hiểu về các vấn đề liên quan tới đất thổ cư và đất thổ cư có được cấp sổ đỏ hay không? 

Đất thổ cư là gì?

Khái niệm đất thổ cư vẫn thường được sử dụng hàng ngày trong cách gọi truyền thống và cả các thông tin giao dịch đất đai, cũng như muốn biết điểm khác biệt giữa đất thổ cư và đất canh tác – đất thổ canh là gì. Tuy nhiên, ít người biết được BĐS thổ cư thực sự là gì, ký hiệu thế nào, quy chế pháp lý của loại đất này ra sao.

Theo quy định của luật đất đai năm năm 2013 thì đất thổ cư là nhóm đất thuộc loại hình đất phi nông nghiệp. Đất thổ cư có thể là đất ở đô thị và đất ở nông thôn.

Đất thổ cư là loại đất được pháp luật nhà nước công nhận thông qua giấy chứng nhận quyền sở hữu đất. Tùy vào vị trí đất sẽ đươc ký hiệu là đất odt hoặc đất ont. Ngoài ra đất ao vườn gắn liền với nhà ở cũng thộc đất thổ cư.  Loại hình đất thổ cư có thể xây dựng các loại công trình nhà ở hay phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt gia đình.

Đất ODT là gì, đất ONT là gì? Đây là ký hiệu đất theo quy định và thể hiện đây là đất thổ cư đất ở ở 2 khu vực khác nhau đó là đất ở đô thị (ODT) và đất ở nông thôn (ONT).

Đất ở đô thị (odt)

Đất thổ cư ở đô thị là loại đất dùng để xây nhà ở, xây dựng công trình đời sống thuộc khu dân cư đô thị. Loại đất này có các chính sách riêng khác trong pháp luật đất đai từ thuế, hạn mức sử dụng đất, cấp giấy phép xây dựng.

Đất ở nông thôn (ont)

Đất ở nông thôn là đất ở do hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng ở khu vực nông thôn với các loại đất sử dụng cho mục đích xây dựng nhà ở, công trình đời sống, vườn, ao trong cùng thửa đất ở khu vực nông thôn và phù hợp với quy hoạch sử dụng đất tại khu vực đó của cơ quan có thẩm quyền. Loại đất này cũng có sự khác biệt so với đất ở đô thị theo hạn mức, thuế nhà đất, điều kiện xây dựng.

Nhìn chung, quy chế đất thổ cư hay đất ở thuộc khu vực đô thị hay nông thôn sẽ có sự khác biệt đảm bảo phù hợp với chính sách đất đai và phát triển của địa phương theo quy định của pháp luật.

Đất chưa lên thổ cư có xây nhà được không? Về cơ bản có thể hiểu rằng đất thổ cư là đất ở được sử dụng với mục đích xây nhà cửa, công trình phục vụ đời sống, sản xuất và kinh doanh. Nhưng không phải loại đất thổ cư nào cũng có thể xây nhà ở và các công trình khác. Tùy thuộc vào từng loại đất thổ cư được cấp trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là đất ở, đất ao, vườn… mà có thể được xây dựng nhà ở hay không.

Đất thổ cư có cần phải đóng thuế?

Theo quy định về pháp luật thì phần lớn các loại hình đất hiện nay đều phải thực hiện nghĩa vụ thuế hàng năm. Và đất thổ cư không nằm ngoài ngoại lệ, do đó vẫn phải đóng thuế cho nhà nước. Công thức tính thuế như sau: 

Thuế sử dụng đất thổ cư một năm = Diện tích đất tính thuế x giá của một mét vuông đất x thuế suất.

Sự khác nhau giữa đất thổ cư và đất nông nghiệp:

 

Đất thổ cư được dùng vào mục đích xây dựng nhà ở hoặc xây dựng công trình

Đất thổ cư được dùng vào mục đích xây dựng nhà ở hoặc xây dựng công trình

Đất nông nghiệp là đất được dùng để canh tác, trồng trọt

Đất nông nghiệp là đất được dùng để canh tác, trồng trọt

Có không ít người nhầm lẫn giữa đất thổ cư (đất phi nông nghiệp) và đất nông nghiệp. Tuy nhiên chúng là hai nhóm đất hoàn toàn trái ngược nhau. Bạn cần hiểu rằng, đất thổ cư là nhóm đất được sử dụng cho mục đích ở, xây dựng nhà cửa, công trình kiến trúc phục vụ cho xã hội. Còn đất nông nghiệp chỉ được phép sử dụng vào mục đích trồng trọt hoặc nuôi thủy hải sản,…

Bên cạnh đó, đất nông nghiệp còn quy định cấm xây dựng nhà ở, công trình. Trong trường hợp muốn xây nhà, bạn cần đăng ký chuyển đổi mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở. Ngoài ra, xét về mặt giá cả thì đất thổ cư sẽ được giá hơn so với đất nông nghiệp.

Thủ tục làm sổ đỏ đất thổ cư

Thủ tục làm sổ đỏ đất thổ cư theo quy định pháp luật thì đọc khá “khó hiểu”. Hiểu đơn giản là bạn chỉ cần có một trong các giấy tờ chứng minh nguồn gốc sử dụng đất. Ví dụ như biên bản bàn giao nhà, giấy tờ mua bán, quyết định phân nhà đất, biên lai thuế đất phi nông nghiệp hàng năm,…. Tiếp nữa bạn tới cơ quan thẩm quyền như Phường/xã/quận/huyện để xin bộ hồ sơ khai nhận. Tiếp nữa cán bộ pháp lý sẽ tư vấn cho bạn chi tiết về các giấy tờ và thủ tục cần thiết và bạn chỉ việc làm theo.

Đất thổ cư là một dạng đất dùng để xây dựng do đó nó bắt buộc phải có sổ đỏ. Trong trường hợp phân đất thành nhiều lô, bạn có thể đăng ký làm sổ đỏ riêng cho từng mảnh đất. Dưới đây là hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ và các bước đăng ký giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ):

Chuẩn bị hồ sơ:

  • Đơn xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (theo mẫu)
  • Giấy tờ liên quan đến quyền sử dụng đất ( quy định tại Điều 100 Luật đất đai 2013)
  • Bản sao chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu đã công chứng
  • Trích lục bản đồ địa chính của lô đất
  • Biên bản xét duyệt cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
  • Biên bản kiểm tra tình trạng sử dụng đất
  • Đơn đề nghị xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các trường hợp đủ điều kiện

Thủ tục đăng ký sổ đỏ cho đất thổ cư:

Bước 1:

  • Bạn cần nộp hồ sơ đã chuẩn bị ở trên tại UBND xã, phường hoặc thị trấn nơi có đất.
  • UBND sẽ thành lập Hội đồng thẩm định tiến hành thực hiện công tác thẩm tra, xác nhận nguồn gốc, tình trạng sử dụng đất hiện tại, tình trạng tranh chấp đất (nếu có). Sau khi kiểm tra xong, UBND sẽ điền vào đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và gửi hồ sơ lên UBND Quận/huyện.

Bước 2:

  • UBND Quận/huyện sẽ tiến hành xét duyệt hồ sơ. Trong trường hồ sơ đủ điều kiện sẽ được xác nhận vào đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngược lại nếu không đủ điều kiện, UBND Quận/huyện sẽ thông báo lý do chi tiết.
  • Sau khi được duyệt giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, UBND Quận/huyện tiến hành gửi số liệu địa chính đến cơ quan thuế. Theo đó bạn cần thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật.

Bước 3: Cuối cùng bạn nhận sổ đỏ và thanh toán chi phí làm sổ theo quy định. Tổng thời gian giải quyết thủ tục cấp sổ đỏ tối đa 30 ngày làm việc tính từ ngày nộp hồ sơ đầy đủ.

Ba lưu ý không nên bỏ qua khi mua đất thổ cư

Tìm hiểu thông tin về mảnh đất

Những thông tin chung về mảnh đất như vị trí, quy hoạch khu vực, hạ tầng giao thông, tiện ích xung quanh… là những điều bạn cần phải nắm rõ trước khi đưa ra quyết định mua vì nó tác động trực tiếp đến cuộc sống của bạn và gia đình.

Vị trí mảnh đất bạn mua phải đảm bảo được các nhu cầu cơ bản của bạn như thuận tiện đến cơ quan làm việc, có hệ thống trường học, chợ cho việc sinh hoạt. Và trên hết là khu vực đó có đảm bảo được an ninh, giao thông thuận tiện cho việc đi lại.

Bạn có thể kiểm tra từ hồ sơ địa chính của Sở Tài nguyên Môi trường về pháp lý để đảm bảo mảnh đất không nằm trong diện bị giải tỏa hay quy hoạch dự án của khu vực.

Ngoài ra, bạn cũng cần tìm hiểu xem khu vực đó có yêu cầu gì về việc xây dựng nhà ở hay không. Một số dự án thậm chí còn quy định các ngôi nhà trong khu vực phải có bộ mặt bên ngoài giống hệt nhau. Một số chỉ yêu cầu các căn nhà phải được thiết kế có chiều cao từng tầng, chiều cao ô-văng, cửa đi, cửa sổ theo quy định quản lý để đảm bảo thể thống nhất và hài hoà chung của khu vực. Bạn nên hỏi kỹ về tình trạng được cấp phép xây dựng của thửa đất để tránh trường hợp khi mua được đất rồi không có khả năng xây nhà.

Khi làm hợp đồng với chủ mảnh đất, bạn cần thật sự cẩn thận và tốt nhất nên có người am hiểu luật pháp cố vấn để đảm bảo tính pháp lý của mảnh đất thổ cư của bạn.

Đất phải có sổ đỏ riêng

Đây là một vấn đề vô cùng quan trọng, bởi nó quyết định đến tính pháp lý của mảnh đất. Tốt nhất bạn nên mua đất đã có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) hợp pháp của chính mảnh đất mình cần mua nhằm tránh tranh chấp và dễ dàng hơn trong việc đền bù nếu có thu hồi.

Ngoài ra bạn cũng cần xem xét kỹ diện tích của mảnh đất trong sổ đỏ gốc để tránh nhầm lẫn việc mảnh đất đang nằm trong một thửa lớn hơn hoặc có quy hoạch lộ giới mà không biết. Việc nằm trong một “sổ chung” tức là mảnh đất bạn mua chưa có sổ đỏ riêng. Hơn nữa, vì mua đất chưa có sổ, bạn sẽ không biết bao giờ mới nhận được sổ, trong khi các quy định về tách sổ của thành phố tương đối phức tạp, đất phải có diện tích phù hợp, phải có sẵn hạ tầng… Nếu quyết định vội vàng, bạn sẽ có nguy cơ “tiền mất tật mang”.

Cũng có trường hợp đất có dính quy hoạch lộ giới nhưng khi xem sổ đỏ bạn không để ý. Thực chất mảnh đất bạn mua có diện tích nhỏ hơn. Khi xây nhà, bạn không được xây hết phần đất hoặc phải làm cam kết nếu sau này mở rộng lộ giới thì chịu mọi chi phí tháo dỡ nhà.

Cẩn thận hợp đồng

Khi mua đất, cần thận trọng trong những vấn đề liên quan tới hợp đồng mua đất. Hợp đồng phải có chữ ký xác nhận của cả chồng và vợ (bên bán), bố mẹ, con cái, anh chị em trong gia đình nhằm tránh tranh chấp về tài sản sau đó.

Đối với trường hợp đất là tài sản thừa kế, trước khi làm hợp đồng đặt cọc, các thành viên được thừa kế phải cùng ký vào biên bản đồng ý bán đất. Có như vậy bạn mới chắc chắn và không sợ tranh chấp giằng co.

Theo luật sư Phạm Thị Bích Hảo, Đoàn luật sư Hà Nội, hiện nay pháp luật quy định việc mua nhà, đất cần được lập thành văn bản và có công chứng, chứng thực tại các cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Vì vậy, việc mua bán bằng các hợp đồng viết tay không có giá trị pháp lý. Người mua sẽ không thể dựa vào hợp đồng viết tay để làm thủ tục sang tên, chuyển nhượng, do vậy sẽ rơi vào thế yếu khi tranh chấp xảy ra.

Do đó, tất cả các hợp đồng và thỏa thuận liên quan đến việc mua đất cần được công chứng để đảm bảo giá trị pháp lý, giao dịch mua bán được pháp luật công nhận và bảo hộ. Đây chính là căn cứ pháp lý khi có tranh chấp, khiếu kiện xảy ra các bên liên quan đảm bảo được quyền và lợi ích hợp pháp của mình.